TYT'de Net Artırma: Bilimsel Olarak İşe Yarayan Çalışma Düzeni

TYT 165 dakikada 120 sorudan oluşur: Türkçe 40, Temel Matematik 40, Sosyal Bilimler 20, Fen Bilimleri 20. Netleri artırmak için önce çok çalışmak gerekir sanılır, ama aynı süreyi farklı kullanan iki öğrenci arasında büyük fark oluşur. Bu yazı, öğrenme araştırmalarının ortaya koyduğu birkaç ilkeyi TYT hazırlığına uyguluyor.

1. Tekrar okuma yerine kendini test et

Konu özetini yeniden okumak rahatlatıcıdır ama zayıf bir öğrenme yöntemidir. Dunlosky ve arkadaşlarının (2013) on öğrenme tekniğini karşılaştıran derlemesinde tekrar okuma ve altını çizme "düşük fayda" grubunda kaldı; kendini test etmek ve aralıklı tekrar ise "yüksek fayda" grubunda yer alan iki teknik oldu. Karpicke ve Blunt (2011), metinden sonra hatırlamaya çalışan öğrencilerin, aynı süreyi kavram haritası çıkarmaya harcayanlardan daha iyi öğrendiğini gösterdi.

Uygulama: Her konu çalışmasından sonra kitabı kapat, öğrendiklerini boş bir kâğıda yaz, sonra soru çöz. Formülleri ezberlemek için kartlar kullan ve kartın arkasına bakmadan cevapla.

2. Tekrarları zamana yay

Aynı konuya ayrılan toplam süre aynı kalsa bile, bu süreyi birkaç güne bölmek tek oturumda bitirmekten daha kalıcı öğrenme sağlar. Cepeda ve arkadaşlarının (2006) yüzlerce deneyi birleştiren analizi bu etkiyi açıkça ortaya koydu. 2008'deki çalışmaları ise tekrarlar arasındaki ideal aralığın, bilgiyi ne kadar süre hatırlaman gerektiğine göre uzadığını gösterdi: sınav aylar sonraysa tekrarlar arasında günler, hatta haftalar olmalı.

Uygulama: Bir konuyu çalıştıktan 1–2 gün, 1 hafta ve yaklaşık 1 ay sonra kısa tekrarlar planla. Haftanın bir gününü yalnızca tekrar ve yanlış soru çözümüne ayır.

3. Konular bitince soruları karıştır

Bir konunun sorularını blok halinde çözmek ilk öğrenmede gereklidir, ama sınavda hangi yöntemi kullanacağını sana kimse söylemez. Rohrer ve Taylor'ın (2007) çalışmasında farklı problem türlerini karışık çalışan öğrenciler, blok çalışanlara göre bir hafta sonraki testte çok daha başarılı oldu. Karışık çalışma pratikte daha zor hissettirir; bu zorluk öğrenmenin bir parçasıdır.

Uygulama: Temel matematikte birkaç konu bittikten sonra her gün farklı konulardan karışık 15–20 soruluk setler çöz.

Ders ders öncelikler

Türkçe

Paragraf, Türkçenin en büyük parçasıdır ve okuma hızı ancak her gün pratikle gelişir. Her gün süre tutarak 20–30 paragraf sorusu çöz. Dil bilgisinde yazım, noktalama ve cümlenin ögeleri sınırlı ve öğrenilebilir konulardır; kısa sürede net getirir.

Temel Matematik

Matematik birikimlidir: temel kavramlar, sayılar, bölünebilme, rasyonel sayılar, üslü ve köklü ifadeler, denklemler ve ardından problemler. Problemler TYT matematiğin en büyük bölümüdür; temeller oturmadan problemlere yüklenmek zaman kaybettirir.

Fen ve Sosyal

Soru sayısı az, konu sayısı fazladır. Çıkmış sorulara bakarak her yıl sorulan temel konuları öne al. Bu konular aralıklı kısa tekrarlarla en verimli çalışılır.

4. Uykuyu plandan çıkarma

Gece uykusu, gün içinde öğrenilen bilginin pekiştiği dönemdir; uyku bellek pekiştirmesinde aktif bir rol oynar (Diekelmann ve Born, 2010). Sınav öncesi gecelere kadar uzayan geç saat çalışmaları, ertesi günün öğrenmesini de bozar. Düzenli uyku, çalışma planının bir parçasıdır.

5. Denemeyi analiz et, sonra planı değiştir

Haftada bir TYT denemesi ve onun eksiksiz analizi, analiz edilmeyen üç denemeden daha değerlidir. Her yanlışı bilgi, okuma, işlem ya da süre hatası olarak sınıflandır; en sık hata türü sana neyi değiştireceğini söyler. Adımları deneme analizi yazımızda bulabilirsin. ÖSYM'nin soru tarzına alışmak için çıkmış soruları da bu düzene ekle.

Örnek bir günlük TYT düzeni (okul döneminde)

• 25 dakika: süreli paragraf (20–25 soru).
• 50 dakika: matematikte o haftanın konusu, kitap kapalı özet ve konu soruları.
• 30 dakika: karışık matematik seti ya da fen/sosyal konu çalışması.
• 15 dakika: kartlarla ya da yanlış defterinden aralıklı tekrar.

Eksiklerini hızlıca bulmak ve haftalık planını birlikte kurmak için HedefUni eğitmenleriyle birebir çalışabilirsin.

Kaynaklar

• Dunlosky, J. ve ark. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58.
• Karpicke, J. D. ve Blunt, J. R. (2011). Retrieval practice produces more learning than elaborative studying with concept mapping. Science, 331(6018), 772–775.
• Cepeda, N. J. ve ark. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks. Psychological Bulletin, 132(3), 354–380.
• Cepeda, N. J. ve ark. (2008). Spacing effects in learning: A temporal ridgeline of optimal retention. Psychological Science, 19(11), 1095–1102.
• Rohrer, D. ve Taylor, K. (2007). The shuffling of mathematics problems improves learning. Instructional Science, 35, 481–498.
• Diekelmann, S. ve Born, J. (2010). The memory function of sleep. Nature Reviews Neuroscience, 11(2), 114–126.