Özel derste en büyük değişken öğretmendir. Doğru öğretmen eksiklerini haftalar içinde kapatabilir; yanlış eşleşme ise hem zaman hem motivasyon kaybettirir. Bu yazıda bir YKS öğretmenini seçerken neye bakman gerektiğini, araştırmaların etkili öğretim hakkında söyledikleriyle birlikte anlatıyoruz.
Etkili birebir dersin üç özelliği
1. Seni anlatmaktan çok çözdürür
Bir konuyu dinlemek anlamış gibi hissettirir, ama kalıcı öğrenme bilgiyi kendin kullandığında oluşur. Kendini test etmenin ve hatırlamaya çalışmanın tekrar okumaktan çok daha etkili olduğu birçok çalışmada gösterildi (Roediger ve Karpicke, 2006; Dunlosky ve ark., 2013). İyi bir öğretmen dersin büyük kısmında seni soru çözdürür, kendi cümlelerinle açıklamanı ister.
2. Anında ve net geri bildirim verir
Birebir öğretimin etkisinin önemli bir kısmı, hatanın yerleşmeden düzeltilmesinden gelir (VanLehn, 2011). İyi bir öğretmen yalnızca doğru cevabı söylemez; düşünme sürecinin nerede koptuğunu bulur ve aynı hatayı yakalayabileceğin bir soru verir.
3. Plan yapar ve takip eder
Ders, bir sonraki derse kadar ne yapacağını bilmeden bitmemeli. Öğretmen eksiklerine göre bir çalışma listesi çıkarmalı, bir sonraki derste de o listeyi kontrol etmeli. Denemelerini birlikte analiz etmek bu takibin en iyi aracıdır.
Seçerken bakman gerekenler
- Alan ve YKS deneyimi: Öğretmenin hangi derslerde uzman olduğu ve YKS müfredatına ne kadar hâkim olduğu. Çıkmış soruları ve güncel soru tarzını bilmesi önemli.
- Eğitim geçmişi: Mezun olduğu bölüm ve üniversite, alan bilgisine dair bir fikir verir.
- Öğrenci yorumları: Puanın yanında yorum metinlerine bak: "anlaşılır anlatıyor", "soru çözdürüyor", "planlı" gibi ifadeler yöntem hakkında bilgi verir.
- Tanıtım videosu: Anlatım tarzını ve iletişimini ilk dersten önce görmeni sağlar.
- Uygun saatler: Düzenli ders, etkinin en önemli şartlarından biri. Haftalık programına uyan bir öğretmen seç.
İlk derste neye dikkat etmeli?
- Öğretmen seviyeni anlamak için soru soruyor mu, yoksa doğrudan anlatmaya mı başlıyor?
- Dersin ne kadarında sen konuşuyor ve soru çözüyorsun?
- Yaptığın bir hatayı nasıl ele aldı: sadece doğrusunu mu söyledi, yoksa nedenini mi buldu?
- Ders bittiğinde bir sonraki derse kadar ne yapacağını biliyor musun?
Bu soruların cevaplarını ilk dersten sonra bir kenara yaz ve iki üç ders sonra aynı soruları yeniden cevapla. Kararını tek bir iyi ya da kötü derse göre değil, tekrar eden bir örüntüye göre vermek daha sağlıklıdır.
Ne zaman öğretmen değiştirmeli?
Birkaç dersten sonra şu işaretlerden biri sürekli tekrar ediyorsa başka bir eğitmeni denemek mantıklıdır:
- Derslerin çoğu öğretmenin anlatmasıyla geçiyor, sen nadiren soru çözüyorsun.
- Yanlışlarının nedenini konuşmadan doğru cevaba geçiliyor.
- Dersten çıktığında ne çalışacağını bilmiyorsun ve bir sonraki derste geçen hafta konuşulanlar kontrol edilmiyor.
- Dört beş haftadır denemelerinde aynı konularda aynı hataları yapıyorsun.
Öğretmen değiştirmek başarısızlık değil, doğru eşleşmeyi bulma sürecidir. Değiştirmeden önce bu gözlemlerini öğretmeninle açıkça konuşmak da çoğu zaman dersin yönünü değiştirir.
Aldanmaman gereken vaatler
"Öğrenme stiline göre ders": Öğrencileri görsel, işitsel ya da kinestetik diye ayırıp derse buna göre şekil vermenin başarıyı artırdığı yaygın bir inanıştır. Pashler ve arkadaşlarının (2008) kapsamlı incelemesi, bu fikri destekleyecek sağlam bir deneysel kanıt bulamadı. Bir öğretmenin değerini, öğrenme stili vaadi değil yukarıdaki yöntemler belirler.
"Garantili puan": Hiçbir öğretmen sınav sonucunu garanti edemez. Gerçekçi bir öğretmen hedefini, şu anki durumunu ve bunun için gereken çalışmayı açıkça konuşur.
HedefUni'de eğitmen seçmek
HedefUni'de her eğitmen başvurusu, öğrenim belgeleriyle birlikte ekibimiz tarafından incelenir. Eğitmen profillerinde eğitim geçmişini, verdiği dersleri, tanıtım videosunu ve dersten sonra öğrencilerin yazdığı, ekibimizin kontrol ettiği yorumları görebilirsin. Birebir dersin dershaneden farkını merak ediyorsan online özel ders mi, dershane mi yazımıza göz at.
Kaynaklar
- Roediger, H. L. ve Karpicke, J. D. (2006). Test-enhanced learning. Psychological Science, 17(3), 249–255.
- Dunlosky, J. ve ark. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58.
- VanLehn, K. (2011). The relative effectiveness of human tutoring, intelligent tutoring systems, and other tutoring systems. Educational Psychologist, 46(4), 197–221.
- Pashler, H. ve ark. (2008). Learning styles: Concepts and evidence. Psychological Science in the Public Interest, 9(3), 105–119.
